Hastane Başhekimi

Doç. Dr. Hülya KILIÇ YILMAZ


Başhekimin Mesajı



HASTANEMIZDE DİL VE KONUŞMA TERAPİSTLERİ GÖREVE BAŞLAMIŞTIR



Hastanemizde Dil ve Konuşma Terapisi alanında, Dil ve Konuşma Terapistleri Fatma Işıl ÜNAL ve Melike BEKİRCAN hizmet vermeye başlamıştır.

Dil ve konuşma terapisti kimdir?

Dil ve konuşma terapisti insan iletişimi, gelişimi ve bozukluklarının tanılanması, değerlendirilmesi ve terapisi ile uğraşan kişidir.

Dil ve Konuşma Terapisti Hangi Alanları Kapsar?

Dil ve konuşma terapistiği; afazi, travmatik beyin hasarı, motor konuşma bozuklukları, dudak damak yarıklığı, ses bozuklukları, gecikmiş dil ve konuşma, özgül dil bozukluğu, konuşmada akıcılık sorunları, sesletim ve sesbilgisel sorunlar, yutma bozuklukları ve otizm alanlarında karşılaşılan dil ve konuşma bozukluklarını kapsar.

Dil ve Konuşma Terapisinin ilgilendiği alanlar şu şekilde sıralanmaktadır;

1.       Ses Bozuklukları

Ses üretimi için gerekli organların anatomik ya da işlevsel olarak bozukluğundan kaynaklanan problemlerdir. Ses bozuklukları işlevsel, organik ya da nörolojik kaynaklı olabilmektedir.  Ses bozukluğu şikayeti olan kişilerin öncelikle ilgili hekimler tarafından değerlendirilmesi, gerekli görüldüğü takdirde ses terapisine başlanması gerekmektedir. Klinik ortamda ses değerlendirmesinin amacı, ses bozukluğuna sebep olan etmenin kaynağını bulmak ve kişinin ses kullanım davranışı ile ilgili bilgi edinmektir. Ses değerlendirmesi ana hatlarıyla hasta öyküsü, laringoskopik değerlendirme, algısal ve aletsel değerlendirmeler ve hastanın kendisini değerlendirmesi gibi aşamalardan oluşmaktadır. Eğer sesinizde bir haftadan uzun süren ses kısıklığı ve zorlanma şikayetiniz varsa bir kulak burun boğaz hekimine ve terapi süreci için dil ve konuşma terapistine başvurunuz.

2.       Afazi

Afazi inme (felç) ya da kafa travması sonucu beynin konuşma ile ilgili alanında oluşan hasardan doğan konuşma bozukluğudur. Hasarın beyindeki yeri ve boyutuna göre afazi türleri yapılan testler ve taramalar ile belirlenmektedir. Elde edilen sonuçlar ışığında dil ve konuşma terapistleri vakanın etkilenen dil alanlarını belirleyerek terapi programlarını oluşturur ve terapi sürecine başlanır.

3.       Travmatik Beyin Hasarı

Travmatik beyin hasarı (TBH), kafanın ani ve şiddetli bir şekilde bir nesneye çarpması (araba camı, kalorifer, beton gibi) ya da bir nesnenin kafatasını delerek beyin dokusuna zarar vermesi (kurşun, çivi gibi) sonucu ortaya çıkan beyin yaralanmalarıdır.  Travmatik beyin hasarı geçiren bireylerde medikal tedavinin ardından dil ve konuşma terapistleri tarafından değerlendirme ve terapi sürecine başlanır.

4.       Akıcılık Sorunları

Akıcılık ile ilgili problemler kekemelik ve hızlı bozuk konuşma olarak sınıflandırılmaktadır. Kekemelik; konuşma akışının blok, uzatma, hece tekrarı gibi kesintiler ve engellerle bozulmasıdır. Hızlı bozuk konuşma ise uygun olmayan hızda konuşma olarak tanımlanabilir. Dil ve konuşma terapistleri belirli teknikler kullanarak kişinin akıcı konuşmasını sağlamayı hedeflemektedir. Aynı zamanda terapi sürecinde kişinin akıcılık bozukluğu ile ilgili farkındalığının arttırılması ve sorunu farklı açılardan ele alabilmesi hedeflenmektedir. 

5.       Motor Konuşma Bozuklukları

Motor konuşma bozuklukları konuşmanın solunum, fonasyon, rezonans, sesletim ve prosodi bileşenlerinden bir veya birkaçını etkileyen bir nöromotor sorundan dolayı ortaya çıkan konuşma bozukluklarıdır. Dizartri ve apraksi olarak iki sınıfa ayrılmaktadır. Dizartri; periferal veya merkezi sinir sisteminde meydana gelen herhangi bir hasar nedeniyle ortaya çıkan motor konuşma bozukluğudur. Apraksi ise konuşma için gerekli kas hareketlerini bilinçli olarak düzenli ve senkronize bir şekilde seçme programlama ve eyleme geçirmede karşılaşılan sensori-motor bir bozukluktur.

6.       Dudak Damak Yarıklığı

Halk arasında tavşan dudak olarak da bilinen dudak damak yarıklığı, kişilerde konuşma ve rezonans bozukluklarına sebep olmaktadır. Dudak damak yarığı olan kişilerdeki konuşma problemi; dudak, sert damak, yumuşak damak, diş, burun gibi yapıların birinde ya da birkaçında yapısal olarak bozuk olmasından dolayı bu organların artikülasyon için gerekli olan hareketleri uygun bir biçimde yapamamasıdır. Dudak damak yarıklığındaki rezonans problemi ise konuşmak için gerekli olan ağız içi basıncın sağlanamaması ve havanın buruna kaçarak nazal bir konuşmaya sebep olmasından doğan problemlerdir. Dudak damak yarıklığında ekip çalışması çok önemlidir. Plastik cerrah, kulak burun boğaz uzmanı, genetik, çocuk nörolojisi, konuşma terapisti, ortodontist, odyolog, psikolog ve sosyal hizmet uzmanlarının işbirliği başarılı bir süreç izlemek için elzemdir.

7.       Sesletim ve Sesbilgisel Bozukluklar

Konuşma seslerinin ediniminde gecikme ya da konuşma seslerinin yanlış üretiminden kaynaklanan bozukluklardır. Sesletim problemleri; yarık dudak-damak ve ağız-yüz anomalileri, ortodontik anomaliler, işitme kaybı, zihin engeli, nörolojik kökenli bozukluklardan kaynaklanabileceği gibi bir nedene bağlı olmadan da oluşabilmektedir. Eğer kişi bir sesin yerine başka ses kullanma: kapı yerine tapı,  ses değiştirme: bisiklet yerine bisilket, ses ekleme canavar yerine canravar gibi üretimler yapıyorsa gecikmeden bir dil ve konuşma terapistine başvurunuz.

8.       Gecikmiş Dil ve Konuşma

Çocukların dil ve konuşma alanlarında gelişim dönemine ve yaşıtlarına göre geri kalması durumudur. Normal gelişim gösteren bebekler 12-18 aylar arasında ortalama 50 sözcük kullanabilmekte ve ilerleyen dönemlerde bu sözcükleri yan yana getirmektedir. 2,5- 3 yaşından sonra ise, çocuklar sözcük dağarcıklarını hızla geliştirmekte, dil bilgisel kuralları da kullanarak cümleler kurmaya başlamakta ve kendisini tüm ihtiyaçlarını gösterecek biçimde ifade edebilmektedir. Gecikmiş dil ve konuşmaya sahip çocukların ebeveynleri olarak ‘nasıl olsa konuşur’ düşüncesini bir kenara bırakılması ve en kısa zamanda bir dil ve konuşma terapisti ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

9.       Özgül Dil Bozukluğu

Sosyal gelişiminde bir gerilik, işitme kaybı, nörolojik bir rahatsızlık ve motor becerilerde bir gerilik olmamasına rağmen dilin alıcı ve/ veya ifade edici becerilerinde, konuşma sesi üretiminde ve kendilerini ifade etmede bir problem olması durumunda özgül dil bozukluğundan şüphelenilir. Dil ve konuşma terapistleri gerekli değerlendirmeler sonucunda özgül dil bozukluğunu belirler ve terapi sürecini planlar.

10.   Yutma Bozuklukları

Yutma bozuklukları (disfaji), yemek yerken ya da sıvı tüketimi sırasında karşılaşılan yeme-içme problemleridir. yutma bozuklukları sinir sisteminde oluşan problemlerden, baş boyun bölgesindeki çeşitli hasarlar ya da hastalıklardan kaynaklanabilmektedir. Yutma bozukluklarının tanılanması ve tedavisi için dil ve konuşma terapistleri gerekli değerlendirme, teşhis, ve terapi programını oluştururlar.

 

 

 







Trabzon Kanuni Eğitim ve Araştırma Hastanesi
Kaşüstü Mahallesi Topal Osman Sokak No:7 Yomra / TRABZON
Tel : ( 0462 ) 341 56 56, ( 0462 ) 341 56 30 - 38, ( 0462 ) 341 56 58 - 63

Akgün Yazılım © 2015 Tüm Hakları Saklıdır